definitie van regionalisme

De term regionalisme wordt in twee verschillende contexten gebruikt, in de politiek en in de taalkunde. In het eerste geval is het een politieke beweging die zich verzet tegen centralisme en in het tweede geval verwijst het naar de woordenschat van een regio.

Op het gebied van politiek

De meeste landen hebben een administratieve afdeling waarin de verschillende gebieden of regio's van het land zijn verdeeld. De politieke macht van een natie heeft normaal gesproken twee dimensies: de ene met betrekking tot het land als geheel en de andere met betrekking tot de verschillende afdelingen of regio's.

Soms is er een zekere politieke spanning tussen het centralistische perspectief en het regionalistische perspectief. Dus wanneer een regio een hoger niveau van zelfbestuur vereist, worden we geconfronteerd met een regionalistische benadering.

Als algemene visie stelt het regionalisme dat de politieke en sociale realiteit van een regio moet worden benaderd met lokale en niet met centralistische criteria. In landen als Spanje zijn er regionalistische partijen, nationalistische partijen en centralistische partijen.

Voorbeelden van taalkundige regionalismen in Spanje

Als we het Spaans of Castiliaans als referentie nemen dat in Spanje wordt gesproken, is het een gemeenschappelijke taal die in alle gemeenschappen van de staat wordt gesproken. Bepaalde woorden zijn echter regionalisme omdat ze alleen worden gebruikt in de gemeenten die deel uitmaken van een regio.

Op de Canarische Eilanden is er een specifieke woordenschat die nauwelijks zal worden begrepen door mensen uit andere gemeenschappen of regio's. Zo is een cambuyonero een maritieme koopman die buiten de wet werkt, een jongen is een jongen, een karbonade is een barbecue en een bus is een bus.

De autonome gemeenschap Murcia heeft ook zijn eigen terminologie

De Murcische taalvariëteit wordt panocho genoemd. In deze dialectvariant van het Spaans zijn er veel unieke woorden en uitdrukkingen: een abruzaera is een schommelstoel, agora betekent nu, een Chinees is een varken, een moquero is een zakdoek en een resculllar staat gelijk aan uitglijden.

Het Spaans dat in Andalusië wordt gesproken, heeft ook zijn eigen woordenschat. Een apollardao is een persoon die in de war is, een ondeugend persoon is iemand met een droog karakter, een schurk is een kieskeurig persoon, iemand wordt aangesproken als hij nergens zin in heeft en een plaats is vol als hij helemaal vol is. Opgemerkt moet worden dat sommige Andalusiërs ook in andere regio's van Spanje worden gebruikt.

Aan de andere kant heeft de specifieke woordenschat van deze Spaanse regio op haar beurt een aantal onderverdelingen, aangezien Andalusië uit acht provincies bestaat en in elk van hen is er een unieke terminologie.

Foto: Fotolia - Jan Kranendonk