definitie van wettelijke plicht

In elk rechtssysteem worden regels opgesteld die moeten worden gevolgd. Dit impliceert dat er verplichtingen zijn die noodzakelijkerwijs moeten worden gerespecteerd door individuen of rechtspersonen. Bijgevolg is er op het gebied van het recht het concept van wettelijke plicht en het bestaat uit het opleggen van verplichtingen of plichten.

Ongeacht de juridische context verwijst de term plicht naar alles wat als een verplichting wordt beschouwd. In veel gevallen houden plichten geen verband met persoonlijke wensen, maar met wat als passend en gemakkelijk wordt beschouwd. Het idee van wettelijke plicht heeft twee dimensies: de ene is verbonden met de wet en de andere met filosofie.

Een basiselement in de structuur van wettelijke normen

Dit concept is vervat in elk van de gevestigde normen. Op deze manier impliceert een specifiek verbod het idee van een wettelijke plicht.

Het gedrag van individuen binnen de kaders van de wet moet onderworpen zijn aan een wettelijke plicht. In die zin is er een objectief karakter van de regels, die tot doel hebben de belangen van de gemeenschap te beschermen.

Wil een norm of regel een juridische waarde hebben, dan is het noodzakelijk dat deze een vorm van juridische dwang bevat

Met andere woorden, er is een wettelijke plicht zolang de overtreding van een regel gepaard gaat met een vorm van dwang of bestraffing.

Als een persoon een handeling verricht die onwettig is of in strijd is met de wet, handelt hij in strijd met zijn wettelijke plicht. Stel dat een persoon een huurcontract niet nakomt omdat hij de maandelijkse betaling niet aan de eigenaar betaalt. In dit geval verwijst de wettelijke plicht naar de verplichting van die persoon om te voldoen aan wat in het contract is vastgelegd.

Respect voor de wet vanuit kantiaans oogpunt

Respect voor wettelijke normen heeft een zekere morele betekenis. De filosoof van de Verlichting Inmanuel Kant stelde dat de wettelijke plicht de noodzaak is om aan een bepaalde handeling te voldoen omdat de wet wordt gerespecteerd.

Met andere woorden, we moeten een wettelijke norm niet naleven omdat we het ermee eens zijn, maar omdat we een moreel besef hebben dat ons verplicht om de wetten in het algemeen te respecteren.

Voor Kant zijn wettelijke plicht en respect voor de wet nauw met elkaar verbonden begrippen. Er moet rekening mee worden gehouden dat in het kantiaanse denken moraliteit wordt geïnspireerd door persoonlijke zelfveroordeling, dat wil zeggen in de autonomie van het individu.

Respect voor de wet mag dan ook niet gebaseerd zijn op angst voor mogelijke straf, maar op morele plicht. Wanneer de morele plicht wordt overgedragen aan het rechtsgebied, wordt het een wettelijke plicht.

Foto: Fotolia - muuraa