definitie van de piramide van Kelsen

Op het gebied van recht kennen wettelijke normen een hiërarchie. Het is een algemeen principe dat in de verschillende rechtsstelsels van de meeste landen voorkomt. In die zin stelt de Kelsen-piramide ons in staat de hiërarchische volgorde van het rechtssysteem te begrijpen.

Op juridisch gebied

Hans Kelsen (1881-1973) was een advocaat, jurist en filosoof geboren in het huidige Tsjechië en die zijn carrière professioneel ontwikkelde in Oostenrijk, Duitsland, Zwitserland en de Verenigde Staten. Hij is de geschiedenis van het recht ingegaan voor zijn werk "Pure Theory of Law", voor zijn benoeming tot rechter van de rechtbank in Den Haag en voor de piramide van Kelsen. Vanuit het oogpunt van de rechtsfilosofie wordt hij beschouwd als een verdediger van het iuspositivisme.

Met zijn piramide probeerde hij de wettelijke normen binnen elk gebied uit te leggen. Dus op de normatieve vooravond is er meestal een constitutionele tekst of Magna Carta, waaruit alle resterende wetten voortkomen.

Op een lager niveau zijn organische wetten en vervolgens gewone wetten (de eerste zijn moeilijker in te trekken dan de laatste).

In een lagere trede vindt u andere soorten wetten, zoals de besluitwet. Aan de basis van de piramide zouden we de normatieve voorschriften vinden.

Het hiërarchieprincipe is impliciet aanwezig in het model van Kelsen

Het piramidale rechtssysteem dat Kelsen beschrijft, is gebaseerd op het principe van hiërarchie van normen. Met andere woorden, de normen van lagere rang kunnen niet in tegenspraak zijn met die van hogere rang. Dit impliceert dat de ene regel altijd de overhand heeft op de andere.

Het hiërarchische principe dient op zijn beurt als criterium om eventuele tegenstrijdigheden of conflicten tussen de wetten op te lossen. Dus als een regel van een lagere rang in strijd is met of in tegenspraak is met een regel van een hogere rang, zou de eerste geen rechtsgeldigheid hebben. In die zin is er in veel landen een constitutioneel hof dat tot taak heeft de rechtsgeldigheid van lager geplaatste normen binnen een territorium te interpreteren.

De geometrische figuur van de piramide als metafoor

De piramide is een geometrische figuur die dient als een verklarende metafoor om te verwijzen naar elke realiteit waarin er een geleidelijk of stapsgewijs schema is. Zo is er de piramide van Maslow in de psychologie, het piramideverkoopmodel of de voedselpiramide. Ze worden allemaal beheerst door een geleidelijk soort schema waarin de hogere elementen impliciet naar de lagere leiden.

Foto Fotolia: pongsuwan